Guz mózgu może rozwijać się powoli i przez długi czas dawać niespecyficzne objawy. Ból głowy, zawroty, zaburzenia widzenia czy problemy z koncentracją nie zawsze oznaczają chorobę nowotworową, ale jeśli są nowe, narastają lub nie mijają mimo leczenia, warto skonsultować je z lekarzem. Wczesna diagnostyka pozwala szybciej wykryć zmianę, określić jej lokalizację i zaplanować dalsze postępowanie. W diagnostyce guzów mózgu największe znaczenie mają badania obrazowe, przede wszystkim rezonans magnetyczny oraz tomografia komputerowa.
Wczesne objawy guza mózgu – na co zwrócić uwagę?
Objawy guza mózgu zależą od jego wielkości, tempa wzrostu i miejsca, w którym się znajduje. Jednym z częstszych sygnałów jest ból głowy, szczególnie jeśli pojawia się po raz pierwszy, nasila się rano, budzi ze snu albo towarzyszą mu nudności lub wymioty. Niepokojące mogą być również napady drgawkowe u osoby, która wcześniej nie chorowała na padaczkę.
Do objawów, których nie należy lekceważyć, należą także: zaburzenia widzenia, podwójne widzenie, pogorszenie słuchu, problemy z równowagą, osłabienie ręki lub nogi, drętwienie jednej strony ciała, trudności z mówieniem, nagłe zmiany zachowania, pamięci lub koncentracji. Objawy te mogą mieć wiele przyczyn, ale jeśli utrzymują się lub narastają, wymagają diagnostyki neurologicznej.
Jakie badania wykonać przy podejrzeniu guza mózgu?
Najważniejszym badaniem przy podejrzeniu guza mózgu jest rezonans magnetyczny głowy, najczęściej wykonywany z kontrastem. MRI pozwala dokładnie ocenić struktury mózgu, lokalizację zmiany, jej wielkość oraz wpływ na sąsiednie tkanki. Jest to badanie szczególnie przydatne przy przewlekłych bólach głowy z objawami neurologicznymi, zaburzeniach widzenia, napadach drgawkowych czy podejrzeniu zmian w obrębie przysadki mózgowej.
Tomografia komputerowa głowy również może być pomocna, zwłaszcza w sytuacjach pilnych, na przykład przy nagłym pogorszeniu stanu neurologicznego, urazie głowy, silnym bólu głowy z wymiotami lub podejrzeniu krwawienia. TK jest szybszym badaniem niż rezonans, ale w wielu przypadkach MRI daje dokładniejszy obraz tkanek mózgu. O wyborze badania powinien zdecydować lekarz na podstawie objawów i stanu pacjenta.
W zależności od objawów lekarz może zalecić także konsultację neurologiczną, okulistyczną, badanie pola widzenia lub badania laboratoryjne. Jeśli występują napady drgawkowe, pomocne może być EEG, jednak nie jest ono badaniem służącym do wykrywania guza – może jedynie ocenić czynność elektryczną mózgu
Czy samo badanie obrazowe wystarczy?
Rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa mogą wykazać obecność zmiany i pomóc określić jej charakter, ale ostateczne rozpoznanie rodzaju guza często wymaga oceny histopatologicznej, czyli badania tkanki pobranej podczas biopsji lub operacji. Decyzję o dalszym postępowaniu podejmuje neurochirurg lub onkolog na podstawie wyniku obrazowania, objawów i ogólnego stanu pacjenta.
Kiedy zgłosić się pilnie do lekarza?
Pilnej konsultacji wymagają: nagły, bardzo silny ból głowy, pierwszy w życiu napad drgawkowy, utrata przytomności, niedowład kończyny, zaburzenia mowy, nagłe pogorszenie widzenia, silne wymioty z bólem głowy lub szybko narastające objawy neurologiczne. W takich sytuacjach nie należy czekać na planową wizytę – trzeba zgłosić się do SOR lub wezwać pomoc medyczną.
W przypadku przewlekłych, nawracających lub nietypowych objawów warto rozpocząć diagnostykę od konsultacji lekarskiej i odpowiednio dobranego badania obrazowego. Wczesne wykonanie rezonansu magnetycznego głowy lub tomografii komputerowej może pomóc wykryć przyczynę dolegliwości i skrócić czas do rozpoczęcia leczenia.